Krótka odpowiedź: właścicielem domeny (abonentem) jest ten, kto figuruje w rejestrze - nie ten, kto płaci faktury, i nie ten, kto ma login do panelu. Jeśli domenę zakładał kolega, wspólnik albo informatyk „od strony", to formalnie on nią dysponuje, choćby pieniądze od piętnastu lat wychodziły z konta firmy. Sprawdzenie zajmuje pięć minut. Odkręcanie problemu potrafi zająć miesiące - a czasem kończy się utratą adresu.
Historia z tej wiosny
Klient prosi swojego poprzedniego wykonawcę o przepisanie domeny na firmę. Dostaje odpowiedź w tonie „nie ma sprawy" - i login z hasłem do panelu zamiast podpisanej cesji, z wyjaśnieniem, że cesji zrobić się nie da, bo brakuje faksu. Klient przesyła mi to z pytaniem, czy takim dostępem da się odzyskać własność.
Nie da się. I to jest sedno całej sprawy.
Co dawał ten login: możliwość zmiany ustawień technicznych - DNS, przekierowań, danych kontaktowych w panelu.
Czego nie dawał: niczego, co czyni Cię abonentem. W rejestrze dalej figurowała inna osoba. Każda operacja, która realnie coś zmienia - zmiana abonenta albo pobranie kodu authinfo do transferu - wymagała jej potwierdzenia mailem.
Do tego domena wygasała za niespełna trzy miesiące. Gdyby nikt jej nie opłacił i nikt nie potwierdził cesji, po prostu by przepadła - a wygasające domeny z historią wyłapują automaty w sekundy po zwolnieniu. Odkupienie takiej domeny bywa wielokrotnie droższe od jej wartości, o ile w ogóle jest możliwe.
Nawiasem: argument o faksie był nieprawdziwy. Papierowa procedura to relikt. Przy dostępie do panelu zmianę abonenta robi się systemowo: wpisuje się nowe dane, system wysyła do obecnego abonenta mail z potwierdzeniem, on klika - i domena jest przepisana. Cała jego rola sprowadza się do jednego kliknięcia.
Ta historia skończyła się dobrze, bo po drugiej stronie była dobra wola - tylko zabrakło wiedzy, co i jak kliknąć. Ale wystarczyłoby, żeby ten człowiek zmienił numer telefonu, poszedł do innej branży albo po prostu przestał odpisywać - i klient zostałby z loginem do panelu i z niczym więcej.
Drugi wariant tej samej historii: zmiana firmy IT
Inny przypadek, świeży: firma zmienia obsługę informatyczną. Wszystko wygląda normalnie do momentu, w którym trzeba przejąć domenę - okazuje się, że jest zarejestrowana na poprzednią firmę, nie na klienta. Nie ma tu złej woli ani spisku. Jest zwykłe: rejestrowali szybko, żeby zdążyć ze stroną, na swoje konto, bo tak było o pięć minut wygodniej.
Efekt jest jednak taki sam jak przy złej woli: bez udziału poprzednika nie da się nic zrobić.
Dlaczego to boli bardziej, niż się wydaje
Na domenie wisi znacznie więcej niż strona: cała firmowa poczta, adresy na fakturach i wizytówkach, konta w usługach zakładane na te adresy, wypracowane pozycje w wyszukiwarce, wizytówka Google, integracje. Domena to nie jest „adres strony". To tożsamość firmy w internecie.
I jeszcze jedno: najgorszy scenariusz wcale nie jest złośliwy. Przypomnienie o odnowieniu leci na prywatny adres kogoś, kto dawno odszedł z firmy. Nikt go nie czyta. Domena wygasa. W poniedziałek rano przestaje działać poczta.
Co powinien zrobić uczciwy wykonawca
To jest ta część, którą chciałbym, żeby przeczytali też ludzie z mojej branży.
Domenę rejestruje się od razu na klienta. Jego dane jako abonenta, jego firmowy adres kontaktowy, jego konto - nawet jeśli to wykonawca klika i wystawia za to fakturę. Zajmuje to o pięć minut dłużej i raz na zawsze zamyka temat.
Rejestrowanie domeny „na siebie, bo szybciej" ma tylko jedno uzasadnienie: pośpiech przy sprzedaży strony. Bywa też świadomym haczykiem - klient, którego domena leży u wykonawcy, trudniej odchodzi. Nazwijmy to po imieniu: to nie jest wygoda techniczna, tylko przerzucenie ryzyka na klienta.
Ja robię odwrotnie: domena jest zarejestrowana na klienta, na jego dane, a ja mam do niej tyle dostępu, ile trzeba, żeby ją obsłużyć. Gdy klient ode mnie odejdzie, nie musi niczego ode mnie odzyskiwać - i uważam, że tak powinien wyglądać standard.
Sprawdź to u siebie w pięć minut
- Wpisz swoją domenę w wyszukiwarce WHOIS - dla domen
.plprowadzi ją rejestr NASK. Zobaczysz, kto jest abonentem i który operator ją utrzymuje. - Sprawdź, na jaki adres e-mail idą przypomnienia o odnowieniu. Jeśli to nie jest adres, do którego ktoś w firmie ma dostęp - masz problem, tylko jeszcze o nim nie wiesz.
- Sprawdź datę wygaśnięcia i wpisz ją do kalendarza firmowego, nie do głowy jednej osoby.
- Sprawdź, czy masz konto u operatora - a nie tylko login przekazany kiedyś mailem przez kogoś innego.
Jeśli w danych abonenta widzisz cudze nazwisko albo nazwę obcej firmy - to jest właśnie ten moment, żeby to poprawić. Nie za rok.
Jak się to prostuje
Gdy jest dobra wola - prosto. Cesja abonenta: nowe dane w panelu, mail z potwierdzeniem do obecnego abonenta, jedno kliknięcie z jego strony i domena jest zapisana na firmę. Alternatywa to kod authinfo i transfer do własnego konta - też wymaga jego akceptacji. Kilka dni, zero kosztów prawnych.
Gdy dobrej woli nie ma - zostają negocjacje, a w ostateczności droga prawna: domena bywa oznaczeniem przedsiębiorstwa i znakiem towarowym. Długo, drogo, niepewnie.
Gdy kontakt urwał się całkowicie i domena wygasa - to jest wyścig, w którym po drugiej stronie stoją automaty polujące na zwalniane adresy. Wtedy najważniejsze jest, żeby domena została opłacona, choćby przez dotychczasowego abonenta. Wygaśnięcie jest gorsze niż zły abonent.
Jak Ci pomagam
Sprawdzam stan faktyczny (kto jest abonentem, kiedy wygasa, dokąd idą powiadomienia), prowadzę cesję i transfer na firmę - także wtedy, gdy po drugiej stronie ktoś nie wie, gdzie kliknąć - i przy okazji porządkuję koszty, bo przy takich przeprowadzkach zwykle wychodzi, ile szło na dopłaty, które nikomu nie były potrzebne. Rozbieram je w osobnym wpisie: jak rejestratorzy zdzierają kasę za domeny.
Nie wiesz, na kogo jest Twoja domena? Napisz do mnie i podaj adres. Sprawdzę, kto formalnie nią dysponuje, kiedy wygasa i co zrobić, żeby wróciła do firmy. Za samo sprawdzenie nic nie biorę - a jeśli wszystko jest w porządku, po prostu to napiszę.
Najczęstsze pytania
Mam login i hasło do panelu domeny. Czy jestem właścicielem? Nie. Panel daje kontrolę techniczną. Właścicielem jest abonent z rejestru, a zmiana abonenta wymaga jego potwierdzenia.
Płacę faktury za domenę - czy to znaczy, że jest moja? Nie. Liczy się wpis w rejestrze, nie to, z czyjego konta poszedł przelew.
Czy do cesji potrzebny jest faks albo papierowa umowa? Zwykle nie. Przy dostępie do panelu zmianę abonenta potwierdza się mailem. Papierowa procedura to wyjątek, nie reguła.
Wykonawca zniknął, a domena wygasa za dwa tygodnie. Co robić? Najpierw zadbaj, żeby została opłacona - nawet przez niego. Wygasła domena z historią znika w sekundy. Równolegle szukaj kontaktu i przygotuj cesję.
Zamawiam stronę. O co zapytać, żeby uniknąć tego problemu? O jedno zdanie w mailu: „proszę zarejestrować domenę na dane mojej firmy, jako abonenta". Jeśli wykonawca kręci - to jest odpowiedź sama w sobie.